stofvorm

Arthur Danto en Georg Hegel over het einde van de kunst

De huidige gesteldheid van de kunstwereld doet vermoeden dat we ons in een tijdperk bevinden waarin de kunst in een netelige positie is geraakt; in de verplichtende drang tot transgressie lijkt ze zichzelf te hebben uitgeput. Een begrip als ‘postmodern’ betekent op het artistieke vlak dan ook niet veel meer dan volslagen radeloosheid.
Een dergelijke situatie in de kunstwereld is voor Arthur C. Danto het gevolg van het einde van de kunst, zoals hij dat in 1984 heeft beschreven. Anderhalve eeuw daarvoor had echter ook Georg W. F. Hegel een einde van de kunst in zijn tijd beschreven.
Dit artikel is er op gericht de beide manieren waarop deze denkers het einde van de kunst zien met elkaar te vergelijken en daarnaast na te gaan of op basis van hun argumentatie de kunst ook daadwerkelijk ten einde is gekomen. lees verder…

een korte verhandeling over muzikale perspectieven

Men kan zich bij het luisteren naar een muziekstuk totaal verliezen in de prachtige tonen die worden voortgebracht door goed geschoolde musici. Opnames van uitvoeringen van deze muzikale prestaties maken het tegenwoordig bovendien mogelijk er bijkans overal van te genieten.
In onze huidige waardering van muziek heeft de componist die als muzikaal genie in een briljante partituur een meesterwerk voor het nageslacht achterlaat echter zijn alleenrecht op alle eer verloren. In de loop van de twintigste eeuw is het namelijk steeds vaker de uitvoerende muzikant die in zijn optreden of improvisaties verantwoordelijk is voor de muziek zelf. Niet alleen zijn musici vanaf dan te bewonderen om de nu geheel of gedeeltelijk door hen bedachte muzikale composities, ook de persoon van de muzikant als uitvoerder van de muziek is belangrijk geworden - zijn aanwezigheid blijkt naast de compositie onderwerp van waardering te zijn.
lees verder…

tussen treurspel en therapie

De vraag of er volgens Aristoteles wel of niet iets te leren valt van tragedies houdt de gemoederen reeds lange tijd bezig. Indien tragedies leerzaam zijn maakt dit de weg vrij voor het treurspel als instrument van morele opvoeding in de maatschappij. Wordt de gestelde vraag echter negatief beantwoord, dan leidt dit bijna onontkoombaar tot een afzonderlijke en esthetische lezing van Aristoteles’ Poetica.
In dit artikel zal ik twee auteurs bespreken die ieder één van deze posities vertegenwoordigen, waarbij ik ook in zal gaan op hun omgang met het lastige begrip ‘katharsis’. Deze besprekingen stellen mij in staat te besluiten met een reactie op beide argumentaties. Hierin zal ik, aan de hand van concrete voorbeelden uit Aristoteles’ Poetica, een andere lezing voorstellen die gebruik maakt van elementen uit beide
posities. lees verder…

een psychoanalytische beschouwing
van de restauratie van kunst

Het ging allemaal betrekkelijk snel. Ineens dook een man vanuit het museumpubliek naar het schilderij. Met in zijn hand een stanleymes bracht hij met drie, vier wijde halen evenzoveel horizontale sneden toe in het tevoren nog zo strak beschilderde doek. Het werk Who’s afraid of Red, Yellow and Blue III van de Amerikaanse abstract expressionist Barnett Newman werd op 26 maart 1986 ogenschijnlijk onherstelbaar beschadigd. Rampzalig. Een daad van barbarij en een gemis voor de gehele cultuur. lees verder…